Woordenlijst
Deze woordenlijst is bedoeld als hulp bij het lezen van medische teksten die niet primair voor leken bedoeld zijn zoals artikelen in medische vaktijdschriften of een medische status. Behalve woorden die direct met AOS* te maken hebben, zijn ook tientallen algemene (medische) termen opgenomen. De ongetwijfeld aanwezige onvolkomenheden, onjuistheden, aanvullingen en tikfouten kunt u doorgeven via bestuur@aisnederland.nl.
- CAHsearch for term
-
Afkorting van Congenital Andrenal Hyperplasia. Engelse benaming voor Adreno Genitaal Syndroom.
- CAISsearch for term
-
Afkorting van Complete Androgen Insensitivity Syndrome. In het Nederlands wordt gesproken van CAOS.
- Canalis inguinalissearch for term
-
Lieskanaal.
- Canulesearch for term
-
Buisje.
- CAOSsearch for term
-
Afkorting van Compleet Androgeen Ongevoeligheid Syndroom.
- Carcinogeensearch for term
-
Kankerverwekkend.
- Carcinoma in situsearch for term
-
Kwaadaardig gezwel dat nog niet is doorgegroeid in het omringende weefsels en nog niet is uitgezaaid.
- Carcinoomsearch for term
-
Kankergezwel.
- Castratiesearch for term
-
Ontmanning, het volledig verwijderen van de testes bij de man. Deze term wordt door sommige artsen gebruikt als synoniem voor gonadectomie (het verwijderen van de geslachtsklieren) zonder rekening te houden met de negatieve gevoelswaarde van het woord castratie.
- Cathetersearch for term
-
Slangetje.
- Catheterisatiesearch for term
-
Inbrengen van een slangetje.
- Causaalsearch for term
-
Oorzakelijk verband.
- Caviteitsearch for term
-
Een holte of ruimte.
- CDsearch for term
-
Acroniem voor cross dresser.
- Cefalgiesearch for term
-
Hoofdpijn.
- Cervix uterisearch for term
-
Baarmoederhals.
- Chimeersearch for term
-
- Individu of misgeboorte samengesteld uit cellen van verschillende genetische oorsprong, bijvoorbeeld door fusie van twee embryo’s van een zelfde of van verschillende ouderparen. Het woord is afgeleid van chim(a)era, een monster uit de mythologie met het lichaam van een geit een kop van een leeuw en de staart van een slang.
- In overdrachtelijke zin heeft het woord chimeer ook de betekenis van hersenschim.
- Persoon met beenmerg van donor na beenmergtransplantatie.
- Een pathologisch veranderd chromosoom, chimeer gen: afwijkend gen ten gevolge van een translocatie in een chromosoom.
- Chromosoomsearch for term
-
Of kernlis, draadvormige structuur waarvan de basis wordt gevormd door het erfelijkheidsmateriaal (desoxyribonucleïnezuur) van de celkern. Bij bacteriën is het DNA-molecule los in de cel gelegen; bij cellen met een kern bevat het chromosoom naast DNA nog RNA (ribonucleïnezuur) en eiwitten. De chromosomen bevatten de genen en zijn daarmee de dragers van de erfelijke eigenschappen (zie gen; erfelijkheid). De chromosomen zijn met een eenvoudige microscoop goed zichtbaar tijdens de celdeling. Zij zijn dan duidelijk gespiraliseerd.
Alle gewone lichaamscellen van de mens bevatten 46 chromosomen. 44 daarvan zijn in tweevoud aanwezig. De leden van zo'n chromosomenpaar heten autosomen of homologe chromosomen. Het 23ste chromosomenpaar is echter ongelijk van vorm; dit zijn de geslachtschromosomen of heterosomen. De verschillende chromosomenpartners duidt men aan als resp. X- en Y-chromosoom. De meeste vrouwen hebben in elke lichaamscel twee X-chromosomen, de meeste mannen een X- en een Y-chromosoom. In de geslachtscellen (zaad- en eicellen) komt ieder chromosoom slechts éénmaal voor, ze bevatten of een X-chromosoom of een Y-chromosoom.
Wanneer chromosomen beschadigd raken, bijvoorbeeld door bepaalde chemische stoffen of ultraviolet licht, kan de functie van de cel gestoord raken of kan de cel ongeremd gaan delen waardoor kanker ontstaat. Als chromosomen in de geslachtscellen beschadigd raken en de beschadiging het genetisch materiaal veranderd (mutatie), kan dit tot uiting komen als een erfelijke afwijking in het nageslacht. Is de afwijking dominant, dan komt deze tot uiting als het kind van één van beide ouders deze afwijking erft. Is de afwijking recessief dan komt deze alleen tot uiting als het kind van beide ouders deze afwijking erft.
Via een bepaalde techniek kunnen de chromosomen zichtbaar worden gemaakt en vervolgens worden gefotografeerd. Wanneer men de chromosomen uit de foto knipt en rangschikt naar grootte en vorm, ontstaat er een karyogram.
- Clitorectomysearch for term
-
Chirurgische verwijdering van de clitoris. Dit werd vroeger gedaan bij vrouwen met een vergrote clitoris. Het werd ook soms ook toegepast als de clitoris een normale omvang had, maar dan om masturbatie tegen te gaan. Tegenwoordig wordt bij een vergrote clitoris een ‘zenuwsparende’ operatie uitgevoerd waarbij de gevoelszenuw ontzien wordt, zodat de vrouw ook na de operatie nog een orgasme kan krijgen. Over het succes van deze zenuwsparende operaties bestaat nog veel twijfel.
- Codonsearch for term
-
Een groepje van drie baseparen op een DNA of RNA-streng.
- Coïtussearch for term
-
Geslachtsgemeenschap.
- Comedosearch for term
-
Mee-eter, verstopping in de uitgang van een talgklier.
- Conceptiesearch for term
-
Bevruchting.
- Congenitaalsearch for term
-
Aangeboren.
- Congenital Andrenal Hyperplasiasearch for term
-
Engelse benaming voor Adreno Genitaal Syndroom.
- Conservatiefsearch for term
-
Op behoud gericht, afwachtend.
- Conversiesearch for term
-
Omzetting.
- Corticosteroidesearch for term
-
Bijnierschorshormoon.
- Crossdressersearch for term
-
Engelse aanduiding voor een travestiet.
- Cryptorchismesearch for term
-
Onvolkomen of afwezige indaling van de testes naar de gewoonlijke plaats in het scrotum.
- Curatiesearch for term
-
Genezing.
