Woordenlijst

Een tekort.

Aanduiding voor een geslacht dat volgens sommige mensen naast de traditionele classificatie van man en vrouw bestaat. Hoewel sommige mensen met een intersekse-aandoening zichzelf als de derde sekse zien, wordt de aanduiding vooral gebruikt door transseksuele en transgender mensen.

Rechts.

Afkorting van dihydro-testosteron.

(Overmatige) zweetafscheiding.

Indeling in tweeën, tweedeling.

Het stellen van een diagnose door de kenmerken van verschillende ziekten te vergelijken.

Krachtig androgeen dat uit testosteron ontstaat door conversie via het enzym 5-alpha reductase.

Verwijding. Bij XY-intersekse-aandoeningen specifiek het dieper en/of wijder maken van de vagina met behulp ban een staaf, de zogenaamde dilatator, pelotte of stent.

Staaf met een diameter van een paar centimeter die gebruikt wordt om na een vaginaplastiek-operatie de vagina op te rekken. Een dilatator kan ook worden gebruikt bij de niet-chirurgische methode om de vagina dieper te maken.

Cellen zijn diploid wanneer ze van elk chromosoom twee exemplaren hebben. Deze exemplaren zijn respectievelijk afkomstig van de vader en van de moeder van het individu. Bij de meeste dieren en planten is dit de ‘normale’ conditie voor alle cellen van het lichaam. De voortplantingscellen (gameten; eicellen en zaadcellen) zijn echter haploid : ze hebben slechts één stel chromosomen.

Verschil, tegenstrijdigheid.

Een eiwit dat niet de functie kan uitvoeren die het zou moeten kunnen uitvoeren.

Aanleg.

Van het centrum van het lichaam af (tegengestelde van proximaal).

(Nederlands: desoxyribonucleïnezuur), bestanddeel van het chromosoom dat de drager is van de erfelijke eigenschappen.

DNA is een langgerekt molecuul dat is opgebouwd uit vier basen (basiselementen): adenine (A), cytosine (C), guanine (G) en thymine (T). Aan elke base zit nog een suikermolecuul. Samen vormen ze een nucleotide. DNA bestaat uit twee spiraalsgewijs opgerolde ketens die ieder uit een groot aantal aan elkaar gekoppelde nucleotides bestaan: de bekende dubbele helix. In de natuur blijkt A zich altijd aan T te hechten en C altijd aan G. Dit betekent dat als de samenstelling van een enkele keten bekend is, de samenstelling van de andere keten daar eenvoudig uit kan worden afgeleid.

De vier basen bepalen door hun volgorde in het DNA-molecuul welke eiwitten in het lichaam aangemaakt worden en leggen daarmee de erfelijke eigenschappen, zoals haarkleur en erfelijke aandoeningen vast.

De volgorde van de basen op deze ketens kan veranderen onder invloed van radioactieve straling en sommige gifstoffen, maar soms ook spontaan. Bij een dergelijke mutatie kunnen er bij het aanmaken van eiwitten (die in feite de bouwstenen van ons lichaam zijn) fouten gemaakt worden. Dit kan ziekten tot gevolg hebben. Als de DNA-veranderingen in de geslachtscellen aanwezig zijn, kunnen zij erfelijke afwijkingen bij de kinderen veroorzaken.

Door de basevolgorde in het DNA van bacteriën kunstmatig te veranderen, kunnen deze bacteriën bepaalde voor de mens nuttige eiwitten (bijv. insuline) gaan maken. Hierop berust het principe van de recombinant-DNA-techniek.

Pijn.

Een onafhankelijk, zelfstandig deel van een eiwit dat staat voor een bepaalde structuur of functie van dat eiwit.

Als een gen dominant is, is een bepaalde eigenschap overheersend. Een dominant gen hoeft dus maar van één ouder te komen om de eigenschap door te kunnen geven aan het kind. Dit kan een karaktereigenschap zijn, maar ook een ziekte of aandoening.

Aan de rugszijde.

Vrouw die een genetische aandoening in zeich draagt, maar er zelf geen last van heeft. Dat gebeurt bijvoorbeeld bij AOS. Bij een vrouw met XX-chromosomen kan één van de X-chromosomen een defect AR-gen herbergen. Als de vrouw dit defecte chromosoom doorgeeft aan een XX-kind ontstaat opnieuw een draagster. Als het defecte chromosoom wordt doorgegeven aan een XY-kind, zal het kind AOS hebben. Bij een vrouw die draagster is, wordt het aangedane gen gecompenseerd door een niet aangedaan gen op het tweede chromosoom.

Acroniem voor Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders. IV staat voor de versie, in dit geval versie vier. Standaardwerk voor psychiatrische aandoeningnen dat wordt gepubliceerd door de American Psychiatric Association (APA). Transsexsualiteit, travestie en sado-masochisme worden in dit standaardwerk als psychiatrische aandoening geclassificeerd. Pas in 1973 is homoseksualiteit uit de DSM verwijderd als psychiatrische aandoening. De DSM IV zegt dat transseksualiteit nooit kan samengaan met een biologische intersekse-aandoening. Toch wordt onder Gender Identity Disorder (de nieuwe aanduiding voor transseksualiteit) nog steeds een mogelijkheid geboden om gender dysforie ten gevolge van interseksualiteit als psychiatrische aandoening te classificeren. Er wordt dan gesproken van Gender Identity Disorder Not Other Specified (GID NOS).

Slecht, moeilijk of abnormaal.

Sombere grondstemming.

Ontwikkeling die verkeerd op gang komt.
Dys - slecht of moeilijk, genesis - de start van een proces.

Te laag geboortegewicht voor de duur van de zwangerschap, algemene onderontwikkeling van een pasgeborene

Lichamelijke kenmerken die aanwijzingen kunnen zijn voor een chromosoom afwijking. Bijvoorbeeld zes vingers aan een handje.

Pijn bij het vrijen.

Ongewone ontwikkeling, misvorming, abnormale vorming en groei van weefsel.