Woordenlijst

Door onbekende oorzaak.

Op jonge leeftijd ontluikend. Bij transseksualiteit wordt deze term vaak ook gebruikt om primaire transseksualiteit aan te duiden.

Onderzoek uitgevoerd met een apparaat dat met behulp van ultrageluidgolven afbeeldingen van inwendige organen maakt.

Intersekse-aandoening waarbij zowel testiculair-weefsel als ovarium-weefsel wordt aangetroffen. Soms is er sprake van ovotestis, waarbij in een gonade beide soorten weefsel worden aangetroffen, maar het komt ook voor dat links en rechts in het lichaam verschillende gonaden aanwezig zijn.

Het karyotype is in slechts zeven procent van de gevallen 46,XY, In Afrika is het vooral 46,XY, terwijl in Europa ongeveer 40 procent van de gevallen een mozaïek patroon heeft (in Noord-Amerika is dat ongeveer 21-procent. In 44 procent van de gevallen werden ovotestis als gonaden aangetroffen. Gonaden met testiculair-weefsel werd vooral aan de rechterzijde van het lichaam aangetroffen, terwijl gonaden met alleen ovarium-weefsel meer aan de linkerkant werd gevonden.

Testiculair weefsel bij echt hermafroditisme is meestal niet functioneel. Slechts in twee gevallen werd sperma aangemaakt, terwijl het ovarium-weefsel over het algemeen normaal functioneerde. Tien mensen met echt hermafroditisme uit een onderzochte groep van 283 hebben bij elkaar twintig kinderen gebaard, terwijl van slechts een persoon bekend is dat hij een kind heeft verwekt. Bij 4,6 procent van de onderzochte personen werd een gonadale tumor gevonden.

Bovenstaande getallen zijn gebaseerd op een onderzoek van het kinderziekenhuis van de universiteit van Munchen dat in januari 1994 is gepubliceerd in European Journal of Pediatrics.

Buisvormige structuur tussen baarmoeder en eierstok waardoor de eicel of oocyt of ovum van de eierstok naar de baarmoeder geleidt wordt. Bij de mens wordt de eileider de buis van Fallopius genoemd.

Verwijdering.

Organisme in de vroegste stadia van zijn ontwikkeling. Bij de mens spreekt men van een embryo tussen de conceptie en de daaropvolgende acht weken. Daarna spreekt men over een foetus.

Gevoelsmatig.

Berustend op onderzoek.

Het systeem van hormoonvormende klieren overal in het lichaam en de daardoor aangemaakte hormonen, die veel aspecten van het leven zoals de groei, voortplanting en gewichtsregulatie beïnvloeden.

Een orgaan dat hormonen afscheidt. Voorbeelden zijn de schildklier, bijnieren, zaadballen en eierstokken. Deze klieren worden door de hypofyse aangestuurd.

Een medicus (internist of kinderarts) gespecialiseerd in behandeling van ziekten van het endocrien systeem.

Een enzym is een biologische katalysator. Een enzym is een organisch molecule (meestal een eiwit), dat een bepaalde biologische reactie veroorzaakt of versnelt. Na de reactie keert het enzym weer terug naar de oorspronkelijke toestand.

Enzymen kunnen ook bestaan uit meerdere delen, bijvoorbeeld meerdere eiwitten. Daarnaast hebben ze vaak ook nog een co-enzym, een kleinere component zonder welke het enzym zijn functie niet kan vervullen. Dit kan bijvoorbeeld een metaal-ion zijn. Het co-enzym fungeert in een cel vaak als een soort van aan/uit schakelaar. Door de concentratie van het metaal-ion te varieren wordt de chemische reactie die het enzym faciliteert vertraagd of versneld.

Enzymen zijn onder andere nodig om hormonen om te zetten naar andere hormonen. Enzymen werken zeer specifiek, dwz. dat één enzym slechts één soort chemische omzetting kan katalyseren. Doordat er in het lichaam veel verschillende reacties plaatsvinden, is er ook een groot aantal verschillende enzymen. In speeksel en darmsap komen enzymen voor die betrokken zijn bij de (spijs)vertering (bijv. amylase dat suikers afbreekt en pepsine dat eiwitten afbreekt).

Alle steroïdhormonen (geslachtshormonen en de bijnierschorshormonen) worden uit dezelfde basisstof cholesterol gemaakt. Bij de conversie zijn veel tussenstappen nodig en voor elke tussenstap zijn enzymen nodig. Als een enzym ontbreekt of niet goed werkt kunnen alle volgende stappen ook niet worden uitgevoerd. Hierdoor kunnen de eindstoffen niet worden gemaakt. Als een enzym ontbreekt kan het zijn dat via andere enzymen een van de tussenstoffen omgezet wordt in andere hormonen. (bijvoorbeeld bij AGS)

5 alpha reductase deficiëntie is een voorbeeld van een enzymstoornis. Normaal zal het hormoon testosteron door het enzym 5 alpha reductase worden omgezet naar het krachtiger hormoon dihydrotestosteron. Als dat niet gebeurd, bijvoorbeeld doordat het enzym onvoldoende aanwezig is, zal het lichaam niet of onvoldoende vermannelijken.

Op, boven, over of buiten.

Bijbal; gelegen aan de bovenkant van de bal. Meervoud epididymes.

Met betrekking tot de groeischijf.

Groeischijf.

Dekweefsel, zoals de bovenste laag van de huid of bovenste weefsellaag van klieren.

Erfelijkheid of herediteit, het van generatie op generatie overgaan van lichamelijke of geestelijke eigenschappen. De erfelijke eigenschappen (de genen) zijn te vinden op het chromosoom, waarvan de normale lichaamscel er 46 heeft. Deze chromosomen zijn uiterlijk steeds paarsgewijs hetzelfde, zodat er 23 verschillende paren chromosomen zijn. Van elk van deze paren is een chromosoom afkomstig van de moeder en een ander van de vader.

Hoewel de chromosomen uiterlijk hetzelfde zijn, kunnen de hierop aanwezige genen qua inhoud verschillen. Het van de vader afkomstige chromosoom kan bijvoorbeeld een gen voor blauwe ogen bij zich dragen, terwijl het van de moeder afkomstige chromosoom een gen voor bruine ogen met zich meedraagt. Samen bepalen deze genen wat (in dit geval) de oogkleur van het kind zal worden. Zo zijn er niet alleen voor de oogkleur, maar ook voor alle erfelijke eigenschappen bepaalde genen, de ene helft op het van de moeder afkomstige chromosoom, de andere helft op het van de vader afkomstige chromosoom, die samen bepalen hoe het kind er innerlijk en uiterlijk gaat uitzien. Het feit dat een kind soms meer op een van de ouders lijkt, ontstaat als de genen van één ouder krachtiger tot uitdrukking komen dan de genen van de andere ouder. Deze genen worden dan dominant genoemd.

Lichaamseigen oestrogeen, voornaamste en meest sterk werkzame door de eierstok geproduceerd oestrogeen.

Verhoogd gevoel van welzijn dat niet overeenstemt met de feitelijke omstandigheden.

Het onder invloed van een gebrek aan geslachtshormonen langer doorgaan van de lengtegroei dan normaal. Hierdoor worden armen en benen opvallend langer dan bij andere mensen. Er zijn twee manieren om dit te meten.

• Bij de eerste methode wordt de lengte van kruin tot schaambeen (a) vergeleken met de lengte van schaambeen tot voeten (b). Als de verhouding b/a kleiner is dan 1, is sprake van eunuchoïde lengtegroei.
• Bij de andere methode wordt de armspanwijdte vergeleken met de lichaamslengte. Als de armspanwijdte meer dan vijf centimeter groter is dan de lichaamslengte, is sprake van eunuchoïde lengtegroei.

Door oorzaken van buitenaf, bijvoorbeeld omgevingsinvloeden of opvoeding.

Exons zijn stukjes RNA die na de transcriptie van het DNA naar RNA, in zijn geheel terecht komen in m-RNA. Dit in tegenstelling met codons die wel in het DNA zijn opgenomen en daar een belangrijke rol als sturende instructiestukjes hebben. Codons bevatten geen bouwmateriaalinformatie voor de cellen, maar zorgen ervoor dat de exons, die die informatie wel moeten overbrengen, juist en tijdig kunnen worden afgelezen.

Eén van de ledematen, zoals een been of een arm.