Woordenlijst
Deze woordenlijst is bedoeld als hulp bij het lezen van medische teksten die niet primair voor leken bedoeld zijn zoals artikelen in medische vaktijdschriften of een medische status. Behalve woorden die direct met AOS* te maken hebben, zijn ook tientallen algemene (medische) termen opgenomen. De ongetwijfeld aanwezige onvolkomenheden, onjuistheden, aanvullingen en tikfouten kunt u doorgeven via bestuur@aisnederland.nl.
- Testiculairsearch for term
-
Met betrekking tot de teelbal.
- Testiculaire feminisatiesearch for term
-
Verouderde naam voor Androgeen Ongevoeligheid Syndroom (AOS).
- Testissearch for term
-
Mannelijke geslachtsklier, teelbal. Meervoud testes.
- Testosteronsearch for term
-
Het belangrijkste van de mannelijke geslachtshormonen. Het wordt bij de man (per dag ca. 7 mg) gevormd in de zaadballen en de bijnierschors en stimuleert de ontwikkeling en functie van de mannelijke geslachtsorganen, de baardgroei, de vergroting van het strottenhoofd en de ontwikkeling van de botten en het spierstelsel. Vanwege deze laatste werking is het gebruik ervan verboden voor sportlieden. Testosteron wordt in de lever afgebroken, zodat regelmatige aanvulling nodig is. Het is een steroïd: het molecuul bestaat uit drie zesringen en een vijfring. Ook vrouwen produceren testosteron (in de eierstokken en bijnierschors), zij het in geringe mate.
- TGsearch for term
-
Acroniem voor transgender.
- Thrombolyticumsearch for term
-
Middel dat bloedproppen (stolsels) oplost.
- Thrombussearch for term
-
Bloedprop.
- Transcutaansearch for term
-
Door de huid heen toegediend.
- Transdermaalsearch for term
-
Een wijze van toediening van een geneesmiddel via de huid. Deze techniek wordt gebruikt bij de toediening van oestrogeen via een pleister of zalf.
- Transgendersearch for term
-
- Overkoepelende aanduiding voor alle mensen die wat betreft hun genderidentiteit en/of genderrol afwijken van hetgeen sociaal/maatschappelijk als ‘normaal’ wordt ervaren. Welke groepen hier toe behoren is niet in alle definities gelijk: meestal worden transseksuelen en transgenderisten bedoeld en soms worden ook travestieten bedoeld. Nog iets minder gebruikelijk is dat ook homo’s. lesbo’s en biseksuele mensen onder de paraplu-term transgender worden ondergebracht. Vanuit de transseksuele- en transgenderisten-gemeenschap worden mensen met een intersekse-aandoening vaak ook als trangender gezien, dit tot ongenoegen van veel mensen met intersekse-aandoeningen.
- Omdat het woord transseksualiteit ten onrechte een link lijkt te leggen met (het hebben) van seks, verkiezen steeds meer transseksuele mensen de aanduiding transgender boven transseksualiteit.
- Het leven in een andere genderrol zonder de lichamelijke kenmerken van het geslacht dat traditioneel bij die genderrol behoort te willen verkrijgen. Iemand die als man is geboren, zich als vrouw presenteert maar zijn/haar penis en testikels wil behouden, wordt een transgenderist genoemd.
- Transseksualiteitsearch for term
-
Transseksualiteit is de oude benaming voor Gender Identity Disorder.
- Transseksueelsearch for term
-
Persoon die een genderidentiteit heeft die tegengesteld is aan het geslacht dat bij de geboorte is toegekend en waarbij geen sprake is van een intersekse-aandoening. Door de eigen geslachtshormonen eerst medicinaal en later chirurgisch uit te schakelen en de geslachtshormonen van het gewenste geslacht toe te dienen worden de secundaire geslachtskenmerken van het gewenste geslacht verkregen. De primaire geslachtskenmerken kunnen chirurgisch in zoveel mogelijk in overeenstemming met het gewenste geslacht worden gebracht.
- Travestiesearch for term
-
Het zich bij tijd en wijlen kleden in kleren van het andere geslacht. Een travestiet is een persoon die zich bij tijd en wijlen verkleedt en voordoet als een iemand van het andere geslacht. Bij mannelijke travestieten uit zich dit in het dragen van vrouwelijke kleding, make-up, vrouwelijke sieraden, vrouwelijke schoenen (bijvoorbeeld hoge hakken), pruiken, kunstmatige borsten en soms ook het afplakken van de penis. Bij vrouwelijke travestieten uit dit in het dragen van mannelijke kleding, mannelijke schoenen, geen make-up, kort haar en het zo plat mogelijk maken van de borsten.
De redenen voor travestie lopen uiteen. Het kan te maken hebben met seksuele opwinding, er zich in het algemeen goed bij voelen, een essentieel onderdeel van zijn of haar geluk of vaak ook zonder aanwijsbare redenen.
Travestieten gedragen zich in het dagelijkse leven niet als travestiet. Veel mensen (vooral mannen) zijn travestieten zonder dat collega's, familie of ander bekenden dat weten. Travestieten zijn meestal heteroseksueel en het zijn in meerderheid mannen.
- Trimestersearch for term
-
De zwangerschap is verdeeld in drie gelijke perioden van 3 maanden, elke periode wordt een trimester genoemd.
- Trombo-emboliesearch for term
-
Bloedvatverstopping door bloedprop.
- Trombosesearch for term
-
Vorming van stolsel in een bloedvat.
- TSsearch for term
-
Acroniem voor transseksueel.
- Tuba (uterina)search for term
-
Meervoud tubae uterinae.
- Tubuli semiferisearch for term
-
Zaadbuisjes, waarin de zaadcellen rijpen.
- Turner Syndroomsearch for term
-
De Amerikaan Henry Hubert Turner (1892-1970) was een vooraanstaand endrocrinoloog. Met een voorkomen van 1 op 3000 geboorten is het Turner Syndroom één van de meest voorkomende chromosomale afwijkingen. Vrouwen met het Turner Syndroom hebben slechts één X-chromosoom. Een ander geslachtschromosoom ontbreekt en daarom is het karyotype bij deze aandoening 45,XO. Dit wordt soms ook aangeduid met X-monosomy of XO-monosomy. De mate waarin de kenmerken van het syndroom zichtbaar zijn is sterk verschillend. Bij de geboorte kan er sprake zijn van een brede korte nek en opgezette hand- en voetruggen. In het gelaat kunnen de oogstand, een brede neusrug en laagstaande oren opvallen. Bovendien kunnen er afwijkingen zijn aan hart of nieren. In andere gevallen is alleen sprake van een geringere lengte en blijft de groei ook wat achter ten opzichte van leeftijdgenoten (gemiddelde lengte ca. 142 cm). De verstandelijke ontwikkeling is meestal normaal, waarbij de verbale kant, zoals de woordenschat, beter is dan het ruimtelijk inzicht.
Het belangrijkste kenmerk is meestal het uitblijven van de lichamelijke puberteitsontwikkeling, zoals borstontwikkeling, groei van schaam- en okselhaar en de menstruatie. Dit komt omdat de eierstokken onvoldoende functioneren, waardoor geen geslachtshormonen worden aangemaakt. Op volwassen leeftijd kan zich een aandoening ontwikkelen aan de schildklier. Er kunnen psychologische problemen ontstaan.
Er bestaat ook een mannelijk variant op het Turner-syndroom, waarbij de chromosomen een XOXY-mozaïekpatroon vertonen.
- TVsearch for term
-
Acroniem voor travestiet.
- Tweevoudige energie-röntgenabsorptiometriesearch for term
-
Een botmineraaldichtheidstest die wordt gebruikt om osteoporose te diagnosticeren. DEXA wordt beschouwd als een van de meest doeltreffende tests voor botdichtheid en kan met een nauwkeurigheid van 2 – 4 % botafbraak vaststellen in de ruggengraat en de heup. Hiermee kan een schatting worden gemaakt voor de botafbraak in het gehele lichaam.
- Two Spiritsearch for term
-
Een term ontleend aan de oorspronkelijke bewoners van Amerika, waarmee mensen werden aangeduid die niet in het normale rollenpatroon van mannen en vrouwen pasten. Het betrof veelal mensen die liever de andere genderrol vervulden (jagende vrouwen of verzorgende mannen) of die een homoseksuele relatie prefereerden. In ongeveer een derde van de ruim 155 stammen waarin het verschijnsel gedocumenteerd is, konden deze mensen de verkozen genderrol vervullen, soms zelfs als een soort religieus leider. De term berdache is een westerse aanduiding en wordt door de oorspronkelijke Amerikanen vaak als beledigend ervaren. Two spirit is een algemene aanduiding. Ieder stam had eigen woorden voor de two spirit mensen: boté in Crow, nádleehí in Navajo, winkte in Lakota, alyha: en hwame: in Mohave.
