Chirurgisch ingrijpen en geslachtskeuze
Ondanks de onzekerheid over de uiteindelijke genderidentiteit, is het ook bij niet-eenduidige geslachtskenmerken noodzakelijk dat zo snel mogelijk na de geboorte een geslacht wordt toegekend. Maar dat wil niet zeggen dat die keuze op enige wijze als definitief mag worden beschouwd. Soms willen ouders en/of artsen dat de uitwendige geslachtsorganen chirurgisch worden aangepast aan het gekozen geslacht. Nog niet zo lang geleden werd het zelfs noodzakelijk geacht deze ‘correcties' op zo jong mogelijke leeftijd uit te voeren. Dit beleid heeft inmiddels geleid tot veelvuldige protesten van mensen die in hun kindertijd werden ‘genormaliseerd', zonder dat zij zelf werden gehoord.
Chirurgisch ingrijpen
Dat wil niet zeggen dat chirurgisch ingrijpen altijd moet worden uitgesteld tot het kind hierover zelf kan beslissen. Behalve een cosmetische reden kan er ook sprake zijn van een medisch noodzakelijke reden. Omdat kinderen met PAOS of een enzym-defect (gedeeltelijk) gevoelig zijn voor androgenen, is het bijvoorbeeld noodzakelijk voor de aanvang van de puberteit een beslissing te nemen over het wel of niet verwijderen van de androgenen producerende gonaden. Soms kunnen bij de geboorte ook levensbedreigende gebreken worden vastgesteld die chirurgisch ingrijpen noodzakelijk maken, maar louter het feit dat de uitwendige geslachtsorganen afwijken van het geen ouders of artsen als normaal beschouwen, kan nooit een legitimering zijn voor chirurgisch ingrijpen.
Dilemma
Bij operaties om cosmetische redenen moeten de risico’s worden afgewogen tegen het te verwachten resultaat. Behalve dat de risico’s van een narcose bij kinderen groot zijn, kunnen chirurgische ingrepen negatieve gevolgen hebben op latere leeftijd. Zo zijn de resultaten van diverse operatiemethoden nog onvoldoende bekend. Daarnaast blijft de mogelijkheid bestaan dat een kind zich op latere leeftijd niet kan vinden in het toegekende geslacht.
De meeste mensen zijn tevreden met het toegekende geslacht. Maar zij die dat niet zijn voelen zich na ongevraagd chirurgisch ingrijpen aangetast in hun lichamelijke integriteit. Het is voor ouders en artsen vrijwel onmogelijk om hier een goede keuze in te maken.
Het allerbelangrijkste argument tegen chirurgisch ingrijpen bij kinderen blijft toch de altijd aanwezige mogelijkheid dat de gemaakte geslachtskeuze toch niet de juiste blijkt te zijn. Hierdoor kunnen de cosmetische correcties later niet in overeen stemming blijken te zijn met het door het kind ervaren geslacht. Terwijl niet cosmetisch ingrijpen mogelijk veel minder ingrijpend is voor de sociale ontwikkeling van het kind, als voorheen werd verondersteld.
Anders dan bij de Barbie Liberation Organisation zijn de gevolgen van chirurgie bij kinderen met een verkeerde geslachtstoekenning vrijwel altijd onomkeerbaar.
Clitorisreductie
Vooral in de VS hebben activisten zich sterk gekeerd tegen operaties waarbij de clitoris van kinderen wordt verwijderd of verkleind. In de conclussies van het onderzoek dat in april 2003 in The Lancet is gepubliceerd, stelt onderzoekster Catherine Minto 'Our results indicate that individuals who have had clitoral surgery are more likely than those who have not to report a complete failure to achieve orgasm and higher rates of non-sensuality--in particular, a lack of enjoyment in being caressed and in caressing their partner's body.' Toch zijn er nog steeds artsen die vinden dat vrouwen met niet-eenduidige geslachtskenmerken beter af zijn als de clitoris chirurgisch wordt 'genormaliseerd'.
De zenuwsparende operaties lijken betere resultaten te geven dan de operaties die vroeger werd toegepast waarbij de gehele clitoris werd verwijderd, maar er zijn nog nauwelijks wetenschappelijk aangetoonde lange termijn resultaten bekend.
Zolang het voorspellen van de uiteindelijke genderidentiteit van kinderen met niet-eenduidige geslachtskenmerken vooral nattevingerwerk is, is het van belang dat geen definitieve chirurgische ‘correcties’ worden uitgevoerd voordat het kind oud genoeg is om zelf gehoord te worden.
AISNederland komt op voor de belangen van vrouwen en meisjes met het androgeen ongevoeligheid syndroom, xy gonadale dysgenesie, leydigcelhypoplasie, echt hermafroditisme en enzymstoornissen in de steroidsynthese zoals 17β-hydroxysteroid dehydrogenase en 5α-reductase deficiëntie.
